een initiatief van Valipac
In tegenstelling tot andere soorten verpakkingsmateriaal zijn kunststoffen moeilijker in te zamelen en te recycleren. De term kunststof verwijst eigenlijk naar een veelheid van polymeren. Kunststoffen worden gewoonlijk aangeduid met de codes 1-6, die de belangrijkste gebruikte polymeren vertegenwoordigen (1-PET, 2-HDPE, 3-PVC, 4-LDPE, 5-PP, 6-PS).
Kunststoffen worden op grote schaal gebruikt in allerlei toepassingen in diverse economische sectoren (auto’s, elektronica, verpakkingen, …).
Hoewel het gebruik van plastic verpakkingen pas in de tweede helft van de vorige eeuw opkwam, bestaat er al vele jaren een plastic recyclage-industrie.
Het recyclageproces begint eigenlijk bij het ontwerp: kunststoffen van verschillende polymeren zijn een uitdaging voor recyclagebedrijven.
| Materiaal | PE, HDPE, LDPE, LLDPE, MDPE, PP. Folie bestaande uit >90% van deze polyolefines. | PA, EVA | Meerlaagse verpakkingen al dan niet polymeren. |
| Barrière/coating | Er worden geen barrières gebruikt. Indien dit onvermijdelijk is, moeten SiOx/AlOx-coatings worden gebruikt. | < 5% EVOH en < 15% PA van het totale gewicht. | PVDC-, PVC, PVOH-, aluminiumfolie en niet-polymere barrières. |
| Bedrukking/inkt | Bedrukking verlaagt de waarde van de gebruikte materialen. Indien onvermijdelijk beperk de bedrukking tot 10% van de totale oppervlakte. | Donkere kleuren. Bedrukking > 10% van de oppervlakte. | Inkten die elementen bevatten die door de EuPIA-lijst zijn uitgesloten. |
| Additieven | Proces additieven (Hittestabilisatoren, UV-stabilisatoren, antistatische middelen, smeermiddelen) zijn over het algemeen compatibel. Pigmenten: vermijd het gebruik van kleurstoffen, indien onvermijdelijk gebruik dan lichte kleuren. | Carbon Black pigmenten (Bedrijfsmatige folie wordt handmatig gesorteerd. Het probleem van de detectie van carbon black door middel van Near Infrared (NIR) technologie doet zich niet voor). Donker gekleurde pigmenten. | Vulmiddelen (bv talk, CaCO3 en TiO2) die de dichtheid verhogen >1 g/cm³. |
| Bindlagen | Voor meerlaagse films zijn de bindlagen over het algemeen compatibel. | Vermijd acrylaten en PU als bindlaag. | |
| Etiketten | Etiketten van PE of PP zijn geschikt voor recyclage. | Zelfklevende papieren etiketten en plastic etiketten (d > 1 g/cm³) met wateroplosbare/waterlossende lijm. Vermijd het gebruik van papieren etiketten met vezelverlies tijdens het recyclageproces. | Etiketten van metaalfolie. |
Invloed van de bedrukking op de kwaliteit van het gerecycleerde materiaal.
Verpakkingen worden soms bedrukt met bijvoorbeeld een bedrijfslogo. De daarvoor gebruikte inkt zal ervoor zorgen dat het gerecycleerde materiaal er niet langer uitziet als virgin materiaal. Door de bedrukking te beperken tot maximaal 10% van het totale oppervlak blijven het uiterlijk en de transparantie van de nieuwe films behouden.
| Structuur | Schematisch | Beschrijving | |
|---|---|---|---|
| Enkellaags | Monomateriaal |  |
De verpakking bestaat uit 1 enkele laag materiaal. Een toevoeging is een component die op zichzelf geen laag vormt en is enkele nanometer (10-9m) dik. Enkele voorbeelden: bedrukking, opgedampte Alu, lijm of coating. |
| Meerlaags | Monomateriaal |  |
De verpakking wordt in verschillende lagen van hetzelfde type kunststof opgebouwd. In de meeste gevallen is het niet nodig om een lijmtoevoeging aan te brengen tussen de verschillende lagen. Voorbeeld: soms wil de gebruiker niet dat recyclaat in rechtstreeks contact komt met het product. In dit geval wordt het recyclaat (rPE) ingebed door 2 lagen virgin PE tijdens het extrusieproces. |
| Multimateriaal (polymeren) |  |
De verpakking bestaat uit verschillende lagen kunststof die meestal via een lijmtoevoeging samen gehouden worden. Komt het meest voor in folie toepassingen. Voorbeeld: een folie met zuurstofbarrière (EVOH) en bedrukking die beschermd wordt met een laag PP. | |
| Multimateriaal (al dan niet polymeren) |  |
De verpakking bestaat uit verschillende lagen waarvan 1 of meerdere lagen geen kunststof zijn. Ook deze structuur komt het vaakst voor bij folieverpakkingen. Voorbeeld: De alu-laag zorgt voor zeer goede barrière eigenschappen die nodig zijn om bv koffie te verpakken. De gelamineerde PE zorgen ervoor dat de Alu folie minder snel scheurt en dat de verpakking geseald kan worden. | |
 |
 |