een initiatief van Valipac
In Vlaanderen is de bevoegde administratie de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM)
De milieuwetgeving is vastgelegd in het Materialendecreet en het Vlarema Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen.
Het Materialendecreet vormt de basis voor duurzaam materiaalbeheer in Vlaanderen. Het VLAREMA bevat meer gedetailleerde voorschriften inzake afval.
De huidige versie van het Vlarema is Vlarema 9.
Het Vlarema bepaalt onder meer de verschillende sorteerverplichtingen die aan bedrijven worden opgelegd. Net als huishoudens zijn bedrijven verplicht hun afval te sorteren.
Nieuw sinds 2024: sorteerverplichting voor keukenafval en etensresten voor alle bedrijven, ongeacht of er eten geserveerd wordt of niet. Meer info op de website van de OVAM.
Vlaanderen legt geen minimumdrempel op voor het sorteren van afval.
Gemeenten zijn niet verplicht om afval van bedrijven in te zamelen. Neem contact op met de milieudienst van je gemeente om na te gaan of jouw bedrijf van deze service kan profiteren.
De sorteerverplichting op organisch afval is van toepassing voor bedrijven die minstens één maal per week warme maaltijden serveren (ongeacht interne/externe catering).
Naast het sorteren van afval moet je bedrijf ook de ophaling ervan organiseren. Concreet betekent dit dat je een beheerovereenkomst moet ondertekenen met een ophaler die geregistreerd is bij de OVAM. De ophaler moet in het contract gedetailleerde informatie geven over het afval dat je moet sorteren.
Ophalers moeten de restafvalcontainers van hun klanten visueel inspecteren. Indien de visuele inspectie sorteerfouten aan het licht brengt, wordt een verklaring van non-conformiteit opgesteld. Elke niet-conformiteit wordt geregistreerd in een register van non-conformiteiten. De registers worden overgemaakt aan de OVAM.
Sinds 1 januari 2023 zijn Vlaamse bedrijven verplicht om enkel nog transparante zakken te gebruiken voor bedrijfsrestafval dat wordt ingezameld in containers. Zo kunnen inzamelaars gemakkelijker eventuele sorteerfouten controleren.
Sinds 1 januari 2021 bepaalt de Vlaamse wetgeving dat vuilniszakken minimaal 80% gerecycled materiaal moeten bevatten. Dit percentage stijgt tot 100% vanaf 1 januari 2025. In beide gevallen moet minstens de helft van het materiaal bestaan uit gerecycleerde post-consumer kunststoffen.
Als bij de visuele controle afvalstoffen worden waargenomen die onder de sorteerplicht vallen, heeft de ophaler drie mogelijkheden:
De ophaler kan weigeren de restafvalcontainer te ledigen. Lediging is in ieder geval uitgesloten indien er gevaarlijk afval aanwezig is. Zo kan de klant zijn container sorteren en opnieuw aanbieden voor de volgende lediging.
De ophaler kan de container ledigen en de non-conformiteit de volgende werkdag invoeren in het centrale non-conformiteitenregister dat door de OVAM wordt beheerd. Als dit toegepast wordt op elke container die een sorteerfout bevat, kan het restafval naar verbranding worden afgevoerd.
De ophaler kan het afval meenemen, de volledige vracht uitkiepen op een daartoe vergunde locatie en de volle vracht uitsorteren.